صفحه اصلی > دهم مشترک > قواعد درس هفت – دهم مشترک

قواعد درس هفت – دهم مشترک

 

   الجارّ و المَجرور   

 

تقریبا در همه زبان های دنیا، حروف اضافه ای وجود دارن که ما برای جمله سازی به آنها محتاجیم.

این سه کلمه را در نظر بگیرین:

سعید   خانه   مدرسه

حالا تصورکنید بخواهیم مفهوم حرکت سعید از خانه به سمت مدرسه را فقط با این سه کلمه بفهمیم! خب معلومه که فقط با این سه کلمه نمی شه. پس به چیزهای دیگه ای نیاز داریم.. بله حروف و فعل. خب حالا اگر فقط فعل بهشون بدیم چطور میشه؟ :

سعید خانه مدرسه رفت .

باز هم جمله ما روان و کامل نخواهد بود. و این حروف اضافه هستند که جمله را برای ما روان می کنند:

سعید از خانه به مدرسه رفت .

 

در زبان عربی نیز اینگونه است :

ذَهَبَ سَعیدٌ مِنَ البَیتِ اِلی المَدرِسَةِ

در حالی که اگر میخواستیم بدون حروف اضافه مفهوم را بیان کنیم جمله ناقص و نازیبا می شد:

ذَهَبَ سَعیدٌ البَیتِ المَدرسَةِ .

خب عزیزان، فکر کنم به ضرورت و لزوم استفاده از حروف اضافه پی بردین. و حالا در ادامه مهمترین حروف اضافه در زبان عربی را باهم بررسی می کنیم .

مهمترین حروف اضافه در زبان عربی عبارتند از :

( مِنفياِلیعَلَیبِـلـِعَنکَـ  )

این حروف اضافه چون باعث جَر اسمِ بعد از خود می شوند به آنها جارّ (=باعث جَر) و به اسمی که علامت جَر می گیرد مَجرور می گویند. (جار و مجرور)

مثال :

في المَدرِسَةِ ( في = جارّ / المَدرِسَةِ = مَجرور )                

بِالمَسجِدِ ( بِـ = جارّ / المَسجِدِ = مَجرور )

تجربه به من ثابت کرده که گاهی دانش آموزی هم هست که هنوز جر رو نمی دونه چیه.. و این عبارتهایی که اشاره کردم ممکنه گیجش کنه.. لذا به این عزیز می گم : اون کلمه ی المَدرِسَةِ و المَسجِدِ رو نگاه کن … حرف آخر این دو کلمه کسره (جر) گرفته : ـةِ ، ـدِ   درسته؟ اینو بهش میگن جر.. و این دو اسم چون آخرشون این علامت رو دارن بهشون میگن مجرور! حَلِّه؟ خب خداروشکر. 😀

یعنی اسمی که بعد از این حروف (حروف جَر یا همان جارّ ) می آید حتما حرکت آخرش جر دارد (مجرور است) البته استثنائاتی دارد که در سال های آینده با آنها آشنا می شویم.

 

و اما جدول حروف جرّ ( جار ) و معنی اونها در فارسی و مثال هایی از نحوه استفاده اونها :

حروف جر ( جار )معنی فارسیمثال 1مثال 2
مِنازخَرَجَ الطالبُ مِنَ الصَّف
خارج شد دانش آموز از کلاس
اَساوِرَ مِن ذَهَبٍ
دستبندهایی از طلا
فيدَرالطالِبُ في الصَّف
دانش آموز در کلاس است
السَّمَکُ في البَحرِ
ماهی در دریاست
اِلَیبه ،
به سوی ،
تا
ذَهَبتُ اِلَی المَسجِدِ
به مسجد رفتم
به سوی مسجد رفتم
کَتَبتُ مِنَ الدرس الاول اِلَی الدرس الثاني
از درس یک تا درس دو را نوشتم
عَلیبر ، رویِالکِتابُ عَلَی المِنضَدَة
کتاب رویِ میز است
النّاسُ عَلَی دینِ مُلوکِهِم
مردم بر دین پادشاهانشان هستند
بِـبه وسیله ی ،
دَر
الَّذي عَلَّمَ بِالقَلَم
همان که به وسیله قلم یاد داد.
الدُلفینُ بِالبَحرِ
دلفین در دریاست
لِـبرای ،
به
الکِتابُ لِلطالبِ
کتاب برای دانش آموز است
ذَهَبتُ لِلبَیتِ
به خانه رفتم
عَناز ،
درباره ی
یَقبَلُ التَّوبَةَ عَن عِبادِه
توبه را از بندگانش می پذیرد.
سَئَلتُهُ عَن الدَّرسِ
از او درباره ی درس پرسیدم
کَـمانندِالعِلمُ کَمِصباحٍ یَهدي الناسَ
دانش مانند چراغی است که مردم را هدایت می کند.
اِنَّهُ کَاَسَدٍ في الشَّجاعَة
او مانند شیری است در شجاعت

 


  نونُ الوِقایَة 

 

در زبان عربی وقتی که فعلی به ضمیر ـي (من) متصل شود برای زیبایی و راحتی بَیان ، یه حرف ن میذارن بینشون! همین!

مثال :

یَعرِفُ ( می شناسد )  +  ـي ( من را )

می خواهیم بگوییم : من را می شناسد. اگر بخواهیم بگیم : یَعرِفُـي خب سخته… نمیشه… لذا برای حل این مشکل یه نون میذارن بینشون :

یَعرِفُ + ن + ـي = یَعرِفُنـي

این نون رو بش میگن نون وقایة

مثال های دیگر :

یُعجِبُني ( مرا به شگفتی وا می دارد )

یُخرِجُنـي ( من را خارج می کند )

اِجعَلنـي ( من را قرار بِده )

پس نون وقایه فقط بین فعل و ضمیر متصل ـي قرار می گیرد . (حواستون باشه)

 

www.arabii.ir

33 دیدگاه‌ها

  1. دمتون گرم

  2. خوبه ولی برا کنکور کافی نیست

  3. ابوالفضل

    خیلی خوب و خندانو دوستا نه به ما یاد دادی ازت ممنونم😉😂😂😂😉

  4. واقعا براوو .خیلی عالی و جامع بود .پایداریتون💙

  5. خیلی دوستانه و روان توضیح داده بودین
    متشکر 🌹

  6. سلام.عالی بود واقعا ممنونم ازتون تنها سایتی بود که بدردم خورد نه خیلی طولانی و جامع بود نه خیلی کوتاه و مختصر🌹🌹🌹

  7. ببخشید…ی سوال…خب فی الدنیا هم جارو مجروره ولی دنیا حرف اخرش حرکه کسره نداره…چجوری می شه این؟

    • سوال خوبی بود . چند سال پیش و در نظام قدیم جزو قواعد بود . منتها چند سالی هست که این مبحث حذف شده و دیگه جزو قواعد عربی متوسطه نیست . با این حال یه اشاره ای می کنم :
      ببینید اعراب در زبان عربی می تونه به سه شکل باشه : 1- اعراب ظاهری 2- اعراب محلی 3- اعراب تقدیری
      اعراب تقدیری ، یه بخشی از آن ،کلماتی است که به الف ختم می شوند مانند ( دنیا – موسی – عیسی و … ) اینها رو چون نمی تونیم بهشون حرکت بدیم یعنی اعرابشون ظاهری باشه ، اعرابشون تقدیری است که نقش مرفوعی ، منصوبی و مجروری می گیرند اما بدون حرکات .
      مثال = اغرس في الدنیا و احصِد في الآخِرَة
      در دنیا بکار و در آخرت درو کن
      الدنیا = مجرور به حرف جر تقدیراً
      برای مطالعه بیشتر به این لینک مراجعه کنید :
      http://arabic-tools.blogfa.com/post/174

    • سلام
      منم در ارتباط به سوال غزل خانم
      ببخشید یعنی همیشه مجرور نباید کسره داشته باشه؟هر کلمه ای بعد حرف اضافه بیاد میشه مجرور؟

    • در جواب هستی خانم :
      هم میتونه کلمه ای کسره بگیره اما مجرور نباشه و هم میتونه اسمی بعد از حروف جر بیاد اما علامت کسره نداشته باشه اما چون بحثش مربوط به قواعد دروستون نیست و فقط خواننده عزیز رو گیج میکنه وارد بحثش نمیشم . اگر تمایل داشتید بدونید چجوری ، میتونید بحث ” اعراب فرعی ” رو در گوگل سرچ کنید

  8. خوب بود و کاربردی ، یک سوال ، جار و مجرور در جمله های فعلیه هم هست ؟ اگه ممکنه توضیحی راجب اسم تفضیل هم میگید ؟

    • بله فرقی نمی کنه . چه در جمله اسمیه و چه در جمله فعلیه جار و مجرور می تونه بیاد . مثل این دو جمله فعلیه و اسمیه :
      جمله فعلیه : خَرَجَ التلمیذُ مِنَ الصَفِّ
      جمله اسمیه : التلمیذُ جالِسٌ في الصَفِّ

  9. خوب بود و کاربردی ، میشه توضیحی راجب به اسم تفضیل هم بگید ؟

    • سپاس . ابتدا باید بگم که کلمه ” راجِبِ ” که خیلی هم مصطلح شده کاملا اشتباه هست . درستش ” راجِع به ” هست

      ببینید اسم تفضیل اشاره به برتری کسی یا چیزی نسبت به چیز یا شخص دیگری دارد . در واقع برای مقایسه بین دو شخص / چیز که با هم برابر نیستن و یکی نسبت به دیگری فضل و برتری داره . البته لزوما این برتری به معنی خوب و مثبت نیست . می تونه منفی باشه و در فارسی با ” تر ” و ” ترین ” استفاده میشه . مانند : اَجمَل ( زیباتر ) – اَقبَح ( زشت تر ) – اکبر ( بزرگتر ) – صُغری ( کوچکتر برای خانم ) و غیره ..
      اسم تفضیل بر دو وزن اَفعَل ( برای مذکر ) و فُعلی ( برای مونث ) میاد . اَعظمَم / عُظمی – اَحسَن / حُسنی و …
      همچنین کلمه خَیر و شرَ اگر برای مقایسه بین دو چیز بیاد و معنی بهتر / بهترین یا بدتر / بدترین ، بدن اسم تفضیل می باشند
      العِلمُ خیرٌ مِنَ الجَهلِ

  10. خییلی عالی و مفهومی توضیح دادین. به عبارتی مختصر و مفید. کاش معلم ها هم به خوبی شما درس میدادن
    خلاصه که دمتون گرم ((((:

  11. خیلی عالی بود. یه سوال باقی اموزش هاتون و کجا میتونم ببینم؟

  12. سلام مرسی از توضیح قشنگتون
    یک سوال (جارو مجرور)چه فرقی با (مجرور به حرف جر )داره؟میشه یکم توضیح بدید برام.ممنون

    • تشکر از لطفی که به سایت خودتون دارید

      ببینید حرف جر اسمش در عربی جارّ هست
      حرف جر = جارّ
      معروفترین حروف جر شامل : في ، علی ، الی و… اینا حروف جر هستن . یعنی حروفی که باعث جر اسم های بعد از خود میشن . جارّ هم بهشون میگن

      و اما فرق این دوتا : مجرور به حرف جر و جار و مجرور رو با یک مثال میگم فکر کنم کامل دستتون میاد فرقشون رو :

      التلیمذُ في المدرسةِ

      مجرور به حرف جر = المدرسةِ

      جارّ و مجرور = في المدرسة

      یعنی مجرور به حرف جر وقتی میگیم منظورمون فقط و فقط اون اسمی هست که بعد از حروف جر ( جارّ ) می آید
      اما وقتی میگیم جارو و مجرور = یعنی علاوه بر اسمی که مجرور شده زیر خود حرف جر هم باید خط بکشیم

  13. سلام
    تو کتاب نوشته (علیکم اصطلاحی است که از معنای جار و مجرور خارج شده و معنای فعل یافته است)
    یعنی چی؟میشه کامل توضیح بدید با مثال
    با تشکر

    • متاسفانه اینو متوجه نشدم باید مطلبش مطالعه بشه که بحث چی بوده

  14. سلام در یک جمله ای که جار و مجرور هست ولی یکی از کلمه هاش علامت ًًًًًً ََ داره میشه بگین چرا مفعول و منصوب نمیشه؟!

    • متاسفانه دقیقا متوجه نشدم منظورتون چیه . کاش با جمله ای مثال می زدین

  15. امیرحسین

    سلام
    عالی بود واقعا ممنونم امیدوارم ادامه پیدا کنه♥️

  16. واقعا به زبان ساده ای درس دادید واقعا ممنونم

  17. عالی دمتون گرم

  18. Awli bud mishe ye chnl tu telegram bznin?

  19. یعنی خدایی ایش عالی بود بهترین سایت که دیدم از عربی همینه

  20. عالیییییی بودددد😘

  21. لطفا یه چنل یا گروه تو تل بزنین خوب میش به نظرم😉😊

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

error: انجام این کار ممکن نیست